GUATR TIROID (TROID) UZMANI-Prof Dr Metin Ozata

Endokrinoloji veya kısaca Endokrin Hormon hastalıkları ve tedavisiyle ugrasır. Guatr, tiroid, hashimoto, prolaktin, kemik erimesi, boy kısalığı, tuylenme,polikistik over, obezite, zayiflama, diyet, diyabet-şeker hastalığı, hipofiz hastaliklari, paratiroid, böbreküstü bezi, over (yumurtalık) ve testis hormonları hastalıkları,  hormonların azlığı veya fazlalığı , kolesterol ve trigliserid yüksekliği Endokrin uzmanlarınca tedavi edilir.

Tiroid nodulleri tiroid bezi icinde olusan ve bezin normal dokusuna benzemeyen leblebi veya ceviz buyuklugunde olabilen anormal dokulardir.
 Noduller icin en onemli endise konusu % 5’inde tiroid kanseri olmasidir.
 Nodullerin % 50’si tek nodul, % 50’si cok nodul (multipli nodul) olarak bulunur. Tek nodul veya cok nodul de olsa kanser orani aynidir (% 5).
 Noduller elle  muayene sirasinda saptanabildigi gibi tiroid ultrasonu ile de saptanir.
Tiroid sintigrafisi bulgularina gore  noduller soguk, sicak ve ilik nodul olarak 3’e ayrilir. Nodullerin % 70-80’nini soguk nodul, % 10’unu sicak nodul, ve % 10’unu ilik nodul olusturur. Soguk nodullerde kanser orani daha fazladir. Sicak nodullerde kanser orani az olsa da kanser yine de olabilir.

 Sikayet ve belirtiler :
 Noduler guatri olan hastalarin cogunda herhangi bir sikayet yoktur. Boyunda siskinlik olabilir. Bazen nodul icine kanama olursa agri olusabilir. Nodul cok buyurse baski yaparak nefes darligi ve yemek yeme de sikinti yapabilir.

 Kanser suphesi olan noduller  hangi nodullerdir?
 Nodul tedaviye ragmen hizla buyuyorsa, boyun bolgesinde lenf bezlerinde sisme varsa, cok sert ve yapisik ise, seste kalinlasma varsa, soguk  ve tek nodul ise tiroid kanseri yonunden suphelenmek gerekir.

 Noduler Guatrli hastalarda yapilan tetkikler :
1. Tiroid igne biyopsisi :
Noduler guatrli tum hastalara uygulanmasi gerekir. Nodullerin % 5’inde kanser oldugundan ilk yapilacak tetkik igne aspirasyon biyopsisidir. Yapilmasi kolay, komplikasyonu olmayan bir islemdir. Koldan damardan kan aliyor gibi nodulden normal plastik siringa ile aspirasyon yapilir. Agri yapmaz. Yeteri kadar parca veya hucre gelmez ise tekrar biyopsi yapilir.
2. Tiroid ultrasonu :
Nodullerin capinin daha iyi degerlendirilmesinde veya ele gelmeyen, kucuk (< 1 cm) nodullerin saptanmasinda yararlidir.Tedavi takibinde de onemlidir. Tedaviyle nodul capinin kuculup kuculmedigi  ultrason ile daha iyi ogrenilir. Doppler ultrasonu ile nodul kan akiminin degerlendirilmesi nodulun iyi veya kotu huylu olup olmadigi hakkinda bilgi verebilir.
3. Tiroid sintigrafisi :
TSH duzeyi dusuk olan hastalarda yapilir. Nodulun sicak mi soguk mu oldugunu anlamamiza yarar.

4. Tiroid hormonlari :
Serbest T3, Serbest T4 ve TSH duzeylerine bakilarak hastanin hormonlarinda dusukluk veya yukseklik olup olmadigi (hipertiroidi-hipotiroidi) anlasilir.

  TEDAVI
 Tedavinin nasil yapilacagi konusunda nodulden yapilan ince igne aspirasyon biyopsisinin patoloji sonucu cok buyuk onem tasir. Biyopsi  patoloji sonucunda kanser veya kanser yonunden suphe varsa hasta ameliyata verilir. Bu amacla bir ENDOKRIN UZMANINA basvurunuz.
Kanser olmayan iyi huylu nodullerde levotiroksin tedavisi (Tefor veya Levotiron) yapilabildigi gibi  ilac vermeden sadece takip de yapilabilir.
 Nodulun capi 3 cm’ den buyukse, gittikce buyuyorsa, hizli buyume varsa ve  boyunda  kanser yonunden riskli lenf bezleri varsa  kanser riski arttigindan cerrahi tedavi (ameliyat) yapilmasi  gerekebilir.
 Multinoduler guatr dedigimiz bir bezde birden fazla nodul olmasi durumunda yine once biyopsi yapilir. Multinoduler guatrli hastalarda secilecek tedavi cerrahi tedavidir. Ilac tedavisi de yapilabilirse de tedaviye yanit azdir.
 Sicak nodullerde hormonlar normal ise sadece takip yapilabilir. Eger sicak nodullerde hormonlar yuksek ise (hipertiroidi varsa) once ilac tedavisiyle hastanin hormonlari normal duzeye getirilir ve ardindan radyoaktif iyod tedavisi veya ameliyat yapilir.
 Noduler guatrli hastalar iyodlu tuz ve  iyod iceren oksuruk suruplari kullanmamalidir. Ayrica rontgen filmleri cekilirken koldan yapilan ilaclarin iyodlu oldugu unutulmamali ve bunun icin rontgen ceken doktora bilgi verilmelidir.
 Noduler guatrli hastalar piyasada bulunan bazi firmalarinin urettikleri, kendiginden tuzluklu, IYOTSUZ TUZ yemelidirler.

KAYNAKLAR VE ONERILEN KITAPLAR
1. Prof. Dr. Metin Ozata, Tiroid Hastaliklari, Is Bankası Yayınlari, 99 Sayfada , 2008 Eylul
2. www.tiroit.org

3.http://www.guatrcenter.com